Ba mẹ nào mà không thương con cái, và chính điều này dẫn đến là lúc nào cũng hỗ trợ con mình mọi lúc. Nhưng tại sao phản xạ muốn giúp con ngay lập tức đôi khi lại gây hại hơn là có ích? Hãy cùng MindcareVN tìm hiểu về vấn đề này qua bài viết sau đây về các thói quen dễ gây tổn thương cho con.
Bản năng làm ba mẹ muốn chăm lo mọi khó khăn cho con
Làm ba mẹ, ai trong chúng ta cũng đều có một phản xạ rất tự nhiên là khi thấy con buồn, thất vọng, mắc sai lầm hay gặp thử thách. Điều đầu tiên chúng ta muốn làm là giúp con nhanh chóng giải quyết vấn đề ngay lập tức. Chúng ta làm điều đó vì yêu thương, vì không muốn con tổn thương, vì muốn con hạnh phúc.
Tuy nhiên, tình yêu không phải lúc nào cũng nên đi kèm với sự can thiệp quá sâu vào. Trong nhiều trường hợp, sự giúp đỡ thái quá lại khiến trẻ cảm thấy mình kém cỏi, không đủ năng lực. Đặc biệt nếu về lâu dài, điều này thậm chí làm mất đi sự tự tin để tự giải quyết vấn đề trong tương lai.
Khi giúp con quá mức lại khiến con thấy mình yếu đuối
Không phải lúc nào con cũng cần một giải pháp
Hải là cậu bé 7 tuổi, bật khóc khi công trình Lego của mình đổ sụp. Mẹ của bé vội vàng mang keo dán và băng dính để cứu tác phẩm của con. Nhưng điều H cần không phải là giải pháp. Điều cậu bé mong là ai đó ngồi xuống cạnh mình, thấu hiểu cảm xúc thất vọng ấy và nói: “Ôi, tiếc thật nhỉ. Con muốn mẹ ngồi đây với con một chút không, rồi mình sẽ cùng xây lại sau nhé?”.
Con cần sự lắng nghe, không phải lời khuyên
Linh 10 tuổi, kể rằng giờ ra chơi không có ai chơi cùng. Bố của em ngay lập tức đề xuất: “Con thử rủ các bạn chơi trò khác xem” hoặc “Mạnh dạn lên nhé!”. Nhưng điều Linh cần là sự đồng cảm chứ không phải kế hoạch hành động. Chỉ một câu đơn giản như:
“Nghe cô đơn thật đấy con nhỉ”… Những câu an ủi như vậy cũng đủ để bé cảm thấy được lắng nghe và an ủi.
Khi sự hoàn hảo trở thành gánh nặng
Minh 11 tuổi, loay hoay hàng giờ với bài tập viết văn vì sợ nó sẽ dở và không được như kỳ vọng. Thay vì động viên, ba mẹ lại thúc giục con hoàn thành nhanh lên. Điều đó vô tình tạo thêm áp lực. Thực tế, trẻ cần nghe rằng không sao cả khi chưa hoàn hảo, và rằng:
“Con chỉ cần cố gắng hết sức mình là đủ rồi. Bài này không định nghĩa con là ai.”
Đôi khi, sự im lặng là hình thức hỗ trợ tuyệt vời nhất
Thuỳ Anh 14 tuổi, sau một ngày dài căng thẳng, trở về nhà trong trạng thái cáu gắt. Thay vì hỏi han nhẹ nhàng, bố mẹ lại quát mắng vì thái độ thiếu lễ phép. Nhưng nếu lúc ấy ba mẹ chỉ đơn giản nói: “Hôm nay có vẻ con đang rất mệt. Bố/mẹ sẽ ở đây nếu con muốn nói chuyện.” … thì có thể tình hình đã khác.
Khi ba mẹ hỗ trợ quá nhanh, con mất đi quyền làm chủ
Tiến 18 tuổi, không đạt kết quả tốt trong buổi phỏng vấn đi học ở trung tâm. Cậu chia sẻ với mẹ trong tâm trạng buồn bã. Phản ứng đầu tiên của mẹ là: “Để mẹ gọi cho phòng tuyển sinh, xem có thể nói gì thêm.” Tuy là hành động xuất phát từ tình thương, nhưng điều này ngầm truyền thông điệp rằng Tiến không đủ khả năng xử lý thất bại. Điều cậu thực sự cần nghe là: “Mẹ tin vào con. Đây chỉ là một chặng nhỏ thôi, chưa phải cái kết.”
Vậy ba mẹ nên làm gì để hỗ trợ con mình đúng
Hiện diện và lắng nghe
Trẻ em không luôn cần lời khuyên hoặc chỉ dẫn chúng phải làm gì. Nhiều lúc, chỉ cần ba mẹ ngồi xuống, không phán xét, không ép buộc, đơn giản là hiện diện một cách chân thành cũng đủ làm dịu cảm xúc.
Ghi nhận cảm xúc của con
Thay vì vội đưa ra lời khuyên như “Con nên làm thế này, con nên làm thế kia”, hãy nói: “Mẹ hiểu tại sao con lại thấy chuyện này khó khăn.” Khi cảm xúc được công nhận, trẻ sẽ dễ dàng mở lòng hơn.
Khuyến khích con tự giải quyết vấn đề
Hãy để con được thử và được sai. Đó là cách con học hỏi. Khi ba mẹ luôn “giải cứu”, trẻ không còn tin rằng mình có khả năng tự vượt qua thử thách.
Kết nối trước, hướng dẫn sau
Trong bất kỳ tình huống nào, hãy ưu tiên sự kết nối cảm xúc trước khi dạy dỗ. Sự lắng nghe tạo ra nền tảng an toàn để con sẵn sàng tiếp nhận hướng dẫn.
Tình yêu không nằm ở chỗ bạn sửa được bao nhiêu việc cho con
Bản năng muốn bảo vệ con là điều thiêng liêng của bất cứ người làm cha mẹ nào đi nữa. Nhưng yêu thương không chỉ là giúp con vượt qua một vấn đề. Yêu thương thực sự là tin rằng con có khả năng đứng dậy sau vấp ngã. Trẻ em không cần một người luôn có giải pháp. Chúng cần một người tin rằng chúng đủ mạnh mẽ để tự tìm ra con đường của mình.
