Trong cuộc sống, ai cũng từng có lúc bắt đầu điều gì đó mới mẻ như một công việc, một kỹ năng, một sở thích hoặc thậm chí là một vai trò như làm cha mẹ. Giai đoạn người mới bắt đầu thường gắn liền với bối rối, tự nghi ngờ, mắc lỗi và sợ hãi bị đánh giá. Nhưng nếu nhìn ở góc độ tích cực hơn, đây lại là thời điểm cực kỳ giàu trải nghiệm và cơ hội để thay đổi cuộc đời.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, những người mới thường trải qua giai đoạn thăng tiến nhanh, thời kỳ mà năng lực và kỹ năng của họ tăng vọt trong 1- 2 năm đầu, trước khi chậm lại. Điều này có nghĩa là, bạn đang ở trong một giai đoạn cực kỳ quý giá và bạn chỉ được trải nghiệm nó một lần cho mỗi lĩnh vực. Vậy làm sao để tận hưởng giai đoạn này thay vì chỉ muốn vượt qua thật nhanh?
Chấp Nhận Việc Mình Đang Mới Và Dám Xuất Hiện
Khi mới bắt đầu, rất nhiều người có xu hướng âm thầm, ẩn mình, cố gắng không ai chú ý đến lỗi lầm của mình. Ai cũng muốn mắc lỗi trong im lặng vì sợ người khác chê trách. Nhưng chính lựa chọn này lại vô tình cản trở sự tiến bộ của bản thân cũng như kết nối với mọi người.
Trong bất kỳ hành trình học hỏi nào, người mới bắt đầu đều cần sự kết nối. Chẳng hạn như hỏi những người giỏi hơn, nhờ hướng dẫn khi gặp bế tắc, quan sát người đi trước để có hình dung thực tế về con đường phía trước. Nếu bạn cố gắng trở thành người vô hình, bạn đã tự tước đi những cơ hội này.
Những sai lầm ban đầu không khiến người khác cười bạn, chúng chỉ chứng minh rằng bạn đang học hỏi. Vì vậy, thay vì sợ bị nhìn thấy đang thất bại, hãy coi việc thử sai và sửa là dấu hiệu của tiến bộ và là bản sắc của giai đoạn khởi đầu cái gì đó mới.
Ghi Lại Hành Trình Để Nhìn Thấy Sự Thay Đổi
Trong nghiên cứu về học tập, có một hiện tượng thú vị gọi là newbie gains, đây là giai đoạn mà người mới bắt đầu tiến bộ nhanh đến mức đáng kinh ngạc. Điều này cũng đồng nghĩa rằng bạn đã từng rất vụng về, rất kém và không biết gì cách đây không lâu. Nhưng khi tiến bộ, con người thường quên mất quá khứ, quên mất cảm giác mình từng khó khăn thế nào.
Đó là lý do bạn nên ghi lại hành trình học của mình bằng nhật ký, note ngắn, video, hoặc bất kỳ hình thức nào khiến bạn lưu giữ cảm xúc, nỗ lực và thành tựu của bản thân. Một ngày nào đó khi bạn giỏi hơn, quay lại nhìn những dòng chữ ấy, bạn sẽ thấy tự hào và biết ơn phiên bản cũ, người đã vất vả vượt qua từng bước một. Những gì hôm nay đầy lộn xộn, vụng về, sẽ trở thành câu chuyện đẹp để kể lại sau này.
Tận Hưởng Kho Tài Nguyên Khổng Lồ Dành Cho Người Mới Bắt Đầu
Thời đại số mang đến cho người mới bắt đầu một lợi thế chưa từng có vô số tài liệu hướng dẫn miễn phí. Bạn có thể tìm thấy blog, video, podcast, khóa học, cộng đồng… về bất cứ kỹ năng nào, từ nấu ăn, chạy bộ, thiết kế, đến phát triển bản thân hay học ngoại ngữ.
Nhưng đi kèm lợi thế này là một nghịch lý là khi nhìn người khác làm mọi thứ trơn tru, bạn dễ nghĩ rằng mình phải học theo một cách đẹp đẽ, trật tự, tối ưu. Nhưng trên thực tế, học tập hiệu quả thường không hề gọn gàng. Nó lộn xộn, thử sai liên tục, và thường trông khá kém thẩm mỹ. Hãy cho phép mình học một cách vụng về vì chính sự vụng về đó là bước đầu để hình thành kỹ năng vững chắc sau này.
Mới Ở Kỹ Năng Này, Nhưng Không Mới Trong Việc Học
Điều tuyệt vời là, ngay cả khi bạn bắt đầu từ con số 0 ở một lĩnh vực mới, bạn vẫn mang theo toàn bộ kinh nghiệm sống và kinh nghiệm học tập từ trước đến giờ. Bạn đã từng vượt qua những thử thách khó hơn thế, đã từng thành công trong một lĩnh vực nào đó. Tất cả kinh nghiệm đó là nền tảng, thay vì nghĩ mình phải học lại từ đầu hoàn toàn, hãy đặt hành trình này vào bối cảnh rộng lớn của cuộc đời bạn:
- Bạn biết mình hay nản lúc nào
- Điều gì từng khiến bạn bỏ cuộc
- Phương pháp nào giúp bạn tiến bộ nhanh nhất
- Bạn học tốt trong môi trường nào
Khi hiểu rõ bản thân và tận dụng những kinh nghiệm đã có, bạn sẽ học nhanh hơn, sâu hơn và bền vững hơn.
Hiểu Và Tránh Những Thói Quen Học Tập Thiếu Chất Lượng
Một rào cản phổ biến của người mới bắt đầu là nhầm lẫn giữa học thụ động và học hiệu quả. Các bài Video, podcast, khóa học online có thể truyền cảm hứng, nhưng chúng không tự động tạo ra kỹ năng. Theo MindcareVN nếu việc học quá dễ dàng, rất có thể không có gì thực sự được lưu lại trong não. Ngoài ra, việc xem quá nhiều tài liệu còn dễ tạo ra cảm giác ảo:
- Hoặc nghĩ rằng mình hiểu rồi, trong khi thực tế chưa
- Hoặc nghĩ rằng mình kém cỏi vì tốn nhiều thời gian mà không tiến bộ
Điều này khiến nhiều người bỏ cuộc trước khi họ bắt đầu thực sự. Học hiệu quả luôn đòi hỏi thực hành, thử, sai và điều chỉnh, không chỉ hấp thụ thông tin một chiều. Hãy xem các video chỉ như một cách gợi mở và dành nhiều thời gian hơn cho trải nghiệm thực tế.
Đừng Vội Kết Thúc Giai Đoạn Này Hãy Tận Hưởng Nó
Giai đoạn người mới bắt đầu là khoảnh khắc duy nhất trong đời bạn được phép học theo cách vô tư, tự do, với tốc độ tăng trưởng nhanh nhất. Sau này khi bạn trở nên chuyên nghiệp, mọi thứ sẽ đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn mà đổi lại ít tiến bộ hơn. Vì vậy hãy tự hỏi:
- Bạn muốn nhớ lại giai đoạn này như thế nào?
- Bạn muốn thấy mình đã dũng cảm hay rụt rè?
- Bạn muốn kể câu chuyện tiến bộ của mình ra sao?
Thay vì chỉ hướng đến kết quả, hãy tận hưởng từng khoảnh khắc vụng về, bối rối, sai sót, vì đó chính là mảnh ghép tạo nên hành trình học tập đẹp nhất.
Kết Luận
Ai cũng có một giai đoạn mới tập tành, lóng ngóng, lạc lối và đó không phải dấu hiệu của thất bại mà là sự khởi đầu của tiến bộ. Chúng ta là người mới bắt đầu học hay làm một kỹ năng gì đó, khi này hãy cho phép mình hiện diện trước người khác và hỏi. Tiếp đến là ghi lại hành trình, học một cách vụng về nhất, cũng như tận dụng kinh nghiệm sống trước đó và thực hành thay vì chỉ xem. Nên nhớ giai đoạn người mới bắt đầu diễn ra một lần và nó đáng để tận hưởng, chứ không phải để vượt qua thật nhanh.
